Nowy Rok 2016 i nowe dary dla Izby Regionalnej

Nowy Rok 2016 i nowe dary dla Izby Regionalnej

15 Sty, 2016

Antoni Orzchowski 03.01.2016 r. MZ (3)

Pan Antoni Orzechowski ofiarował Izbie Regionalnej w Zielonkach w dn. 03.01.2016 r. pamiątki rodzinne: (kompletny strój męski krakowski – kaftan i pas pas krakowski pochodzą z końca XIX w. reszta z lat 80, XX w.) Jak sam wspomina był w tym stroju 2 x w Castel Gandolfo u Jana Pawła II w latach 80, XX w. z delegacją z Zielonek.

Antoni Orzchowski 03.01.2016 r. MZ (2)

Kaftan męski bez rękawów i kołnierza uszyty ręcznie z ciemnogranatowego sukna fabrycznego. W tyle, poniżej pasa występują trzy rozcięcia dzielące dół kaftana na cztery poły, tak zwane skrzela. Podszewka i lamówka z czerwonego sukna. Na przodzie kieszenie przykryte pięciokątną klapą. Zapięcie na trzy pary haftek. Kaftan ozdobiony jest guziczkami mosiężnymi oraz guziczkami z masy perłowej, a także chwastami z amarantowego kordonku. Zdobiny te występują wzdłuż rozcięcia na przodzie, na klapach kieszeni i w tyle powyżej rozcięć. Wokół szyi biegną trzy szlaki ściegu „Janina” w kolorach: zielonym, amarantowym i żółtym.

Antoni Orzchowski 03.01.2016 r. MZ (16)
Kaftan był typowym elementem bogatego męskiego stroju krakowskiego. Zdobienie tego typu było charakterystyczne dla wsi położonych na północny zachód od Krakowa. Niekiedy kaftany te miały stojący kołnierz. Obok kaftanów bez rękawów występowały też kaftany z rękawami, zdobione podobnie (ale bez chwastów). Kaftany bez rękawów noszono zwykle pod sukmaną, kaftany z rękawami były odzieżą wierzchnią.

Pas-trzos, Datowanie: XIX/XX w.
Materiał: skóra bydlęca (sukno mosiądz)

Wykonany ręcznie ze skóra bydlęcej; Elementy dekoracyjne z sukna, mosiądzu, haftowane i wybijane stempelkiem. Dł.: 73 cm; szer.: 20 cm. Pochodzenie: wieś Zielonki, powiat krakowski, województwo małopolskie. Dopełnieniem stroju męskiego krakowiaków zachodnich oprócz butów z cholewami, kapelusza lub czapki był skórzany pas. Najpopularniejszy pasem był szeroki brązowy trzos ze schowkiem na pieniądze i ważne dokumenty. Trzos podarowany do zbiorów muzealnych, noszony był jeszcze w okresie międzywojennym. Skórzany pas zakładano na kaftan pod sukmanę. Części dekoracyjne znajdowały się z przodu i na plecach, zapięcie zaś z boku. Uszyty ręcznie z brązowej skóry bydlęcej, trzos zwany inaczej opaskiem ma kształt dwóch połączonych podstawami trapezów. Z jednej strony posiada przyszyty wydłużony, wąski pasek z dziurkami. Z drugiej dwie okrągłe klamerki, z której każda wyposażona jest w pojedynczy przekolec. Środkowa część pasa jest gładka – niezdobiona, boki zaś bogato dekorowane. Posiadają dodatkową warstwą skóry wyciętą we wzory oraz mosiężne ćwieki o wypukłych, dużych główkach a także ślady haftu. Ażurowe wycięcia są dobrze widoczne dzięki kawałkom czerwonego sukna włożonego między warstwy skóry. Zdobienia tworzą motywy półkoliste, koła z wpisanymi rozetami i drobne romby. Poszczególne części zszyte są grubymi, lnianymi nićmi i cienkimi rzemykami ze skóry bydlęcej. Szeroki pas, zapinany na kilka klamer, stanowił uzupełnienie reprezentacyjnego stroju bogatszych gospodarzy. Ozdobne pasy kupowano w Krakowie.