Etnografia i folklor

Cudowna Moc Bukietów

2 Sie, 2021

Witold Pruszkowski  "Procesję zielną"

Ponad 100 lat temu Witold Pruszkowski namalował “Procesję zielną” dokumentując w ten sposób zwyczaj święcenia zielno-kwietnych bukietów w dniu 15 sierpnia, w święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwane powszechnie świętem Matki Boskiej Zielnej.

Zobacz więcej…

Jak dziś chronić dziedzictwo kulturowe? Inspiracją może być dla nas Mieczysław Cholewa

22 Lip, 2021

zdjęcie przedstawia mężczyznę w stroju ludowym

Zapraszamy do Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Na wystawie „Fotogawęda. Ze zbiorów Mieczysława Cholewy” możemy poznać bogactwo kultury materialnej Sądecczyzny, a także zwyczaje i obrzędy, rzemiosła, architekturę sakralną oraz krajobrazy.

Zobacz więcej…

Ludowe nazwy barw

14 Lip, 2021
, , , , , ,

Siedemnaście wełnianych nitek przewleczonych przez karton. Cieńsze, grubsze, wszystkie trochę poczochrane, każda w innym kolorze. Jedna z supełkiem – akurat pawiowa.

Zobacz więcej…

Kieszeń Krakowska

24 Cze, 2021
, , , , , , , , , , , ,

Jesteś ciekawy, jak powstaje krok po kroku haft według wzoru “od Zielonek”? 

Czy wiesz co to jest kieszeń krakowska?

Jeśli nie, to dziś dowiesz się, jak ozdabiano je w Zielonkach.
Na zlecenie Izby Regionalnej wzór wykonuje mieszkanka Zielonek.

Zobacz więcej…

O naszych skansenach w Międzynarodowy Dzień Muzeów

21 Maj, 2021

zdjęcie skansenu

To święto, które ma długie tradycje, ustanowiono je bowiem w 1977 roku w Moskwie. Od 1997 roku, w majowy weekend poprzedzający Dzień Muzeów, obchodzona jest „Europejska Noc Muzeów”, w Polsce zwana Nocą Muzeów, pod patronatem Rady Europy. Tegoroczna Noc Muzeów ze względu na koronawirusa nie odbyła się w zwyczajowy sposób. Jednakże w miejsce tradycyjnych spotkań ze sztuką muzea przygotowały specjalny program zwiedzania i uczestnictwa w wydarzeniach online.
Międzynarodowy Dzień Muzeów to dobra okazja, aby przyjrzeć się niektórym polskim skansenom, w których czas zatrzymał się w miejscu…

Zobacz więcej…

Święci patroni w życiu mieszkańców wsi polskiej (obchody majowe)

5 Maj, 2021

obraz przedstawiający świętego Floriana

Postaci chrześcijańskich świętych odgrywały znaczącą rolę w życiu mieszkańców wsi polskiej. W dni, w których byli czczeni wyznaczały terminy rozpoczęcia lub zakończenia prac polowych i gospodarskich. Uważano ich za pośredników pomiędzy światem ludzkim a boskim w ważnych sprawach, jak obrona przed klęskami żywiołowymi i zarazami. Powierzano im również codzienne troski i zmartwienia. Byli stawiani za wzór do naśladowania dla wiernych.

Zobacz więcej…

„Na świętego Marka późny owies, ranna tatarka”

28 Kwi, 2021

obraz - grupa ludzi w strojach regionalnych

Po świętym Wojciechu i św. Jerzym czas na wspomnienie świętego Marka, które przypada 25 kwietnia. O wstawiennictwo zwracają się do niego pisarze, notariusze, murarze i szklarze. W kulturze ludowej św. Marek uważany jest za patrona wiosennych zasiewów. I w tym kontekście będziemy wspominać tego świętego, autora drugiej Ewangelii, w której zawarty jest zwięzły opis nauczania Jezusa Chrystusa.

Zobacz więcej…

Święci z wiejskiego podwórka: Bruzda świętego Józwa

19 Mar, 2021

zdjęcie przedstawia rzeźbę ludową - brodaty mężczyzna z dzieckiem na ręku

Nie będzie to opowieść o szczegółach fizjonomicznych świętego Józefa ‒ Oblubieńca Panny Maryi, choć zdawać się może – w oparciu o teksty kanoniczne, apokryficzne i przekazy biblii ludowej, że to święty, któremu życie i Opatrzność Boska nie szczędziły powodów do zmartwień. Zafrasowane oblicze święty Józef miewał zapewne często. Może z tego powodu, a i przez wzgląd na skuteczne wstawiennictwo i największą spośród śmiertelników bliskość Jezusa i Maryi, stał się ulubionym świętym wsi polskiej. Żył i umierał w towarzystwie Chrystusa i Matki Boskiej, zatem patronował ostatniej godzinie życia, która za jego wstawiennictwem i przykładem miała być szczęśliwą i pozbawioną rozpaczy. Sprawował też opiekę nad zmarłymi i wizytował czyściec, przynosząc ochłodę w czyśćcowych upaleniach i ostateczne wyswobodzenie. Stąd pewnie najpopularniejsza pieśń ku czci świętego Szczęśliwy kto sobie patrona, Józefa ma za opiekuna na stałe weszła do pustonocnego repertuaru muzycznego.

Zobacz więcej…

„Lud: jego zwyczaje…” dzieło Oskara Kolberga

24 Lut, 2021

ilustacja przestawiająca lusnośc wiejską

Biblioteka Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi Oddział w Puławach posiada cenny księgozbiór, który liczy około 360 tysięcy jednostek bibliotecznych, w tym 207 tysięcy wydawnictw zwartych, około 139 tysięcy wydawnictw ciągłych i 12 tysięcy zbiorów specjalnych. W zbiorach biblioteki znajdują się dwie cenne kolekcje: stare druki (828 woluminów z XVI–XVIII wieku) i polonica XIX-wieczne (około 8200 woluminów), które tworzą Narodowy Zasób Biblioteczny. W tym miejscu chcemy Państwu prezentować najciekawsze i najcenniejsze kolekcje, które biblioteka posiada w swych zbiorach. Zapraszamy również do odwiedzenia Biblioteki NIKIDW Oddział w Puławach, gdzie czytelnicy mają możliwość bezpośrednio zapoznać się z wybranymi tytułami.

Zobacz więcej…

Powiedział nam Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła i nam pączków nasmażyła

11 Lut, 2021

Na stole pączki i chrust na paterach

Tłusty czwartek dawniej znany także jako zapusty, mięsopust, rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. W Polsce według tradycji od tego dnia, aż do Środy Popielcowej był to czas, zabawy, hucznych bali i biesiad słynących z objadania się tłustymi potrawami. Objadanie się w tłusty czwartek symbolizowało dostatek i pomyślność domownikom, oraz żeby w ciągu roku nie zabrakło im jedzenia. Jak pisał Zygmunt. Gloger [1]. „Tłusty czwartek jest dniem uprzywilejowanym u Polaków do biesiad zapustnych, na których muszą być u możniejszych pączki i chrust, czyli faworki, chruściki, a u ludu reczuchy, pampuchy”. Około XVI wieku w Polsce pojawił się zwyczaj jedzenia pączków w wersji słodkiej. Wyglądały one nieco inaczej niż obecnie – w środku miały bowiem ukryty mały orzeszek lub migdał. Ten, kto trafił na taki szczęśliwy pączek, miał cieszyć się dostatkiem i powodzeniem[2].

Zobacz więcej…