Etnografia i folklor

Jak dziś chronić dziedzictwo kulturowe? Inspiracją może być dla nas Mieczysław Cholewa

22 Lip, 2021

zdjęcie przedstawia mężczyznę w stroju ludowym

Zapraszamy do Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Na wystawie „Fotogawęda. Ze zbiorów Mieczysława Cholewy” możemy poznać bogactwo kultury materialnej Sądecczyzny, a także zwyczaje i obrzędy, rzemiosła, architekturę sakralną oraz krajobrazy.

Zobacz więcej…

Ludowe nazwy barw

14 Lip, 2021
, , , , , ,

Siedemnaście wełnianych nitek przewleczonych przez karton. Cieńsze, grubsze, wszystkie trochę poczochrane, każda w innym kolorze. Jedna z supełkiem – akurat pawiowa.

Zobacz więcej…

Kieszeń Krakowska

24 Cze, 2021
, , , , , , , , , , , ,

Jesteś ciekawy, jak powstaje krok po kroku haft według wzoru “od Zielonek”? 

Czy wiesz co to jest kieszeń krakowska?

Jeśli nie, to dziś dowiesz się, jak ozdabiano je w Zielonkach.
Na zlecenie Izby Regionalnej wzór wykonuje mieszkanka Zielonek.

Zobacz więcej…

O naszych skansenach w Międzynarodowy Dzień Muzeów

21 Maj, 2021

zdjęcie skansenu

To święto, które ma długie tradycje, ustanowiono je bowiem w 1977 roku w Moskwie. Od 1997 roku, w majowy weekend poprzedzający Dzień Muzeów, obchodzona jest „Europejska Noc Muzeów”, w Polsce zwana Nocą Muzeów, pod patronatem Rady Europy. Tegoroczna Noc Muzeów ze względu na koronawirusa nie odbyła się w zwyczajowy sposób. Jednakże w miejsce tradycyjnych spotkań ze sztuką muzea przygotowały specjalny program zwiedzania i uczestnictwa w wydarzeniach online.
Międzynarodowy Dzień Muzeów to dobra okazja, aby przyjrzeć się niektórym polskim skansenom, w których czas zatrzymał się w miejscu…

Zobacz więcej…

Święci patroni w życiu mieszkańców wsi polskiej (obchody majowe)

5 Maj, 2021

obraz przedstawiający świętego Floriana

Postaci chrześcijańskich świętych odgrywały znaczącą rolę w życiu mieszkańców wsi polskiej. W dni, w których byli czczeni wyznaczały terminy rozpoczęcia lub zakończenia prac polowych i gospodarskich. Uważano ich za pośredników pomiędzy światem ludzkim a boskim w ważnych sprawach, jak obrona przed klęskami żywiołowymi i zarazami. Powierzano im również codzienne troski i zmartwienia. Byli stawiani za wzór do naśladowania dla wiernych.

Zobacz więcej…

„Na świętego Marka późny owies, ranna tatarka”

28 Kwi, 2021

obraz - grupa ludzi w strojach regionalnych

Po świętym Wojciechu i św. Jerzym czas na wspomnienie świętego Marka, które przypada 25 kwietnia. O wstawiennictwo zwracają się do niego pisarze, notariusze, murarze i szklarze. W kulturze ludowej św. Marek uważany jest za patrona wiosennych zasiewów. I w tym kontekście będziemy wspominać tego świętego, autora drugiej Ewangelii, w której zawarty jest zwięzły opis nauczania Jezusa Chrystusa.

Zobacz więcej…

Święci z wiejskiego podwórka: Bruzda świętego Józwa

19 Mar, 2021

zdjęcie przedstawia rzeźbę ludową - brodaty mężczyzna z dzieckiem na ręku

Nie będzie to opowieść o szczegółach fizjonomicznych świętego Józefa ‒ Oblubieńca Panny Maryi, choć zdawać się może – w oparciu o teksty kanoniczne, apokryficzne i przekazy biblii ludowej, że to święty, któremu życie i Opatrzność Boska nie szczędziły powodów do zmartwień. Zafrasowane oblicze święty Józef miewał zapewne często. Może z tego powodu, a i przez wzgląd na skuteczne wstawiennictwo i największą spośród śmiertelników bliskość Jezusa i Maryi, stał się ulubionym świętym wsi polskiej. Żył i umierał w towarzystwie Chrystusa i Matki Boskiej, zatem patronował ostatniej godzinie życia, która za jego wstawiennictwem i przykładem miała być szczęśliwą i pozbawioną rozpaczy. Sprawował też opiekę nad zmarłymi i wizytował czyściec, przynosząc ochłodę w czyśćcowych upaleniach i ostateczne wyswobodzenie. Stąd pewnie najpopularniejsza pieśń ku czci świętego Szczęśliwy kto sobie patrona, Józefa ma za opiekuna na stałe weszła do pustonocnego repertuaru muzycznego.

Zobacz więcej…

„Lud: jego zwyczaje…” dzieło Oskara Kolberga

24 Lut, 2021

ilustacja przestawiająca lusnośc wiejską

Biblioteka Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi Oddział w Puławach posiada cenny księgozbiór, który liczy około 360 tysięcy jednostek bibliotecznych, w tym 207 tysięcy wydawnictw zwartych, około 139 tysięcy wydawnictw ciągłych i 12 tysięcy zbiorów specjalnych. W zbiorach biblioteki znajdują się dwie cenne kolekcje: stare druki (828 woluminów z XVI–XVIII wieku) i polonica XIX-wieczne (około 8200 woluminów), które tworzą Narodowy Zasób Biblioteczny. W tym miejscu chcemy Państwu prezentować najciekawsze i najcenniejsze kolekcje, które biblioteka posiada w swych zbiorach. Zapraszamy również do odwiedzenia Biblioteki NIKIDW Oddział w Puławach, gdzie czytelnicy mają możliwość bezpośrednio zapoznać się z wybranymi tytułami.

Zobacz więcej…

Powiedział nam Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła i nam pączków nasmażyła

11 Lut, 2021

Na stole pączki i chrust na paterach

Tłusty czwartek dawniej znany także jako zapusty, mięsopust, rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. W Polsce według tradycji od tego dnia, aż do Środy Popielcowej był to czas, zabawy, hucznych bali i biesiad słynących z objadania się tłustymi potrawami. Objadanie się w tłusty czwartek symbolizowało dostatek i pomyślność domownikom, oraz żeby w ciągu roku nie zabrakło im jedzenia. Jak pisał Zygmunt. Gloger [1]. „Tłusty czwartek jest dniem uprzywilejowanym u Polaków do biesiad zapustnych, na których muszą być u możniejszych pączki i chrust, czyli faworki, chruściki, a u ludu reczuchy, pampuchy”. Około XVI wieku w Polsce pojawił się zwyczaj jedzenia pączków w wersji słodkiej. Wyglądały one nieco inaczej niż obecnie – w środku miały bowiem ukryty mały orzeszek lub migdał. Ten, kto trafił na taki szczęśliwy pączek, miał cieszyć się dostatkiem i powodzeniem[2].

Zobacz więcej…

Święci z wiejskiego podwórka: Szmaty świętej Agaty

5 Lut, 2021

portret świętej Agaty

Pardon le mot, będzie trochę o relikwiach i tylko trochę o ludowym prognozowaniu, bo przecież wiadomo, że „Od świętej Agaty uschną na płocie szmaty” ̶  optymistyczne, jak na polskie realia pogodowe!

Zobacz więcej…