Obiekt tygodnia: Obraz Katarzyny Gawłowej „Matka Boska”

Obiekt tygodnia: Obraz Katarzyny Gawłowej „Matka Boska”

8 wrz, 2022

W dniu 8 września Kościół powszechny obchodzi święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. W polskiej tradycji ludowej Matka Boża, której pamiątkę narodzenia tego dnia obchodzimy, jest postrzegana jako patronka jesiennych siewów i dlatego nazwano ją Siewną.

W polskiej tradycji święto to znane jest pod nazwą Matki Boskiej Siewnej. 8 września był to moment w kalendarzu rolnika, kiedy po zakończeniu jednego cyklu zabierano się do orki i siania zbóż ozimych. Z dniem tym powiązanych było wiele zwyczajów i wierzeń. Silne na przykład było przekonanie, że w swoje urodziny Maryja przechodzi przez pola i błogosławi je, gwarantując plony i dobrobyt.

Tego dnia rolnicy przynosili ziarno do kościoła, aby je poświęcić przed wysianiem. Do porcji przeznaczonej do siewu dodawano ziarno wyłuskane z kłosów święconych w bukietach w święto Matki Boskiej Zielnej, ziele poświęcone w oktawę Bożego Ciała, ziarno z wieńców dożynkowych oraz bazie z palm wielkanocnych. Czasem ziarno kropiono wodą święconą albo gospodarze mieli wodę święconą na rękach. Przy pierwszym rozrzucie ziarna, pierwsze garście rzucano na krzyż i na znak krzyża kreślono w powietrzu ze słowami „W imię Boże”. Wszystko to miało na celu zabezpieczenie zbóż przed szkodnikami, złymi warunkami atmosferycznymi, chorobami czy pożarem.

Ponieważ dzień ten był symboliczną granicą między cyklami, wierzono, że aby zebrać obfite plony nie powinno się siać przed tym świętem.

W związku z ze świętem Matko boskiej siewnej bohaterem tego tygodnia jest obraz „Matka Boska” autorstwa zieloneckiej malarki-prymitywistki Katarzyny Gawłowej. Obraz został malowany na płycie pilśniowej o wymiarach 35 cm na 16 cm techniką temperową.Główną i jednocześnie centralną postacią obrazu jest Matka Boska, która stoi nad ogniskiem.  Tło samego obrazu jest koloru brązowego. Matka Boska odziana jest w żółto-niebieski strój oraz w długi, sięgający stóp, czerwony welon. Dłonie złączone są w geście modlitwy, przez prawe ramię przewieszony jest różaniec. Po obu stronach postaci widnieją gałązki z kwiatami.

Nr inwentarza IR 11/2014

Opracował: Konrad Dopciuch