Tag Archives: folklor

Goście z Niegowici w Izbie Regionalnej

23 maj, 2022
, ,

W sobotę, 21 maja, gościliśmy w naszych skromnych progach przemiłych, młodych mieszkańców Niegowici (gmina Gdów). Młodzież, podzielona przez opiekunów na mniejsze grupy, z zainteresowaniem obejrzała zgromadzone w Izbie Regionalnej stroje krakowskie, skrzynie wianne, ozdoby i przedmioty codziennego użytku dawnych mieszkańców naszej miejscowości oraz liczne obrazy zdobiące ściany izby, w tym prace Katarzyny Gawłowej, której 40-rocznicę śmierci obchodziliśmy w zeszłym tygodniu.

 

Zobacz więcej…

ROK 1934. WYSTĘP PUCHEROKÓW W ZIELONKACH

11 kw., 2022
, ,
czarnobiałe zdjęcie dokumentujące występ  pucheroków na scenie Domu Ludowego w 1934 roku
 
„Orli Lot” – miesięcznik krajoznawczy, organ kół krajoznawczych młodzieży Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, w numerze kwietniowym z 1934 roku zamieścił relację z wycieczki do Zielonek, której głównym celem było uczestnictwo w występach pucheroków. Na uwagę zasługują dokładne opisy wyglądu pucheroków i oryginalny zapis fragmentów oracji sprzed prawie 90 lat, który może być świetnym materiałem porównawczym dla regionalistów i dokumentalistów, ilustrującym proces zmian, jakie zachodziły w tej pięknej tradycji. W oracjach z tamtych lat zaskakuje sporo fragmentów mocno antysemickich, które, wraz z upływem lat, uległy modyfikacji.

Zobacz więcej…

Nagradzamy najpiękniejsze zieloneckie palmy po raz siódmy!

kw., 2022
, ,

na zdjęciu widoczne osoby w różnym wieku trzymające w rękach tradycyjne palmy

Izba Regionalna w Zielonkach oraz Sołectwo Zielonki we współpracy z Parafią pw. NNMP w Zielonkach od lat dbają o zachowywanie zwyczajów podkrakowskiej wsi, także tych związanych ze zbliżającymi się Świętami Zmartwychwstania Pańskiego. Jedną z najważniejszych wielkanocnych tradycji z powodzeniem kultywowaną przez naszą lokalną społeczność jest wicie palm na Kwietną Niedzielę, które następnie rywalizują o miano najpiękniejszej podczas corocznego parafialnego konkursu. W tym roku zieloneckie palmy były oceniane i nagradzane już po raz siódmy.

Zobacz więcej…

Jak prać tybet?

4 kw., 2022
, , , ,

zdjęcie przedstawia materiał z tradycyjnym wzorem góralskim

TYBET. Najbardziej pożądana tkanina na Podhalu, świadcząca poniekąd o statusie (na pewno majątkowym ) Góralki – delikatna wełna, farbowana ręcznie w wielokolorowe wzory – róże, maki i inne motywy roślinne. Piękna, ale także problematyczna. Nie dość, że trudno dostępna, to i bardzo droga (sam nowy kupon tybetu 220x90cm to wydatek dochodzący już do ok. 300zł – dane na początek kwietnia 2022r.), a także wymagająca specjalnego traktowania i pielęgnacji. Wełnę kochają mole, więc Góralki najczęściej do szafy/skrzyni wkładają środki przeciw tym owadom. Chroni to spódnice i smatki od ubytków, a w gratisie nadaje im niezapomniany „babciny” zapach. Jak się go pozbyć? Najlepsza metoda – wietrzyć. Wełna to materiał, który nie pochłania bakterii, więc nie musimy jej wrzucać do pralki po każdym noszeniu. Problem pojawia się, gdy na tybecie pojawią się plamy – tutaj wielki ukłon dla tych, co na weselu nigdy na siebie nic nie wylały, nie wbiegły w błoto, albo nie otarły się o (jednak nie takie czyste) auto. Zresztą nie tylko plamy wymagają porządnego wyczyszczenia. Jasne chusty także warto od czasu do czasu odświeżyć, aby przywrócić im utracony blask. Jak to zrobić po domowemu, bez ryzyka zniszczenia tkaniny?

Zobacz więcej…

Międzypokoleniowe wicie palm w Zielonkach

31 mar, 2022
, ,

na zdjęciu widoczna grupa przedszkolaków i panie seniorki za nimi, dzieci trzymają w rękach ręcznie wykonaną palmę

W czwartkowe przedpołudnie, 31 marca, w Samorządowym Przedszkolu w Zielonkach odbyły się międzypokoleniowe warsztaty rękodzielnicze, na których pod czujnym okiem zieloneckich seniorek tworzono kwiaty z bibuły do palm wielkanocnych. W zajęciach wzięło udział aż sześć grup przedszkolnych. Instruktorki w osobach Zofii Chacuś, Leokadii Piątek, Wandy Zaczkowskiej oraz Małgorzaty Płonki chętnie dzieliły się z najmłodszymi mieszkańcami naszej gminy wiedzą i umiejętnościami potrzebnymi do wykonania tradycyjnej palmy na Kwietną Niedzielę. Oprócz przygotowania kolorowych bibułkowych ozdób przedszkolaki miały również okazję uczestniczyć w pokazie wicia samej palmy oraz posłuchać o obrzędach związanych ze Świętami Wielkanocnymi. Spotkanie przebiegło w rodzinnej atmosferze, a maluchy bardzo szybko nawiązały z Paniami ciepłe relacje.

Zobacz więcej…

Czy „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, nasz dramat narodowy jest wciąż aktualne?

29 mar, 2022
, ,
zjęcie przedstawia cztery osoby stąjące przed muzemum w Rydlówce, 3 z postaci ubrane są w stroje krakowskie

Czy „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, nasz dramat narodowy jest wciąż aktualne? Czy zdajemy sobie sprawę z tego, że wiele cytatów i określeń pochodzących z „Wesela” na dobre weszło do naszego języka? Czy Wyspiańskiego rzeczywiście można uznać za naszego czwartego wieszcza?

W najnowszym odcinku „Mody na język polski” odwiedzamy Rydlówka / Muzeum Krakowa i przenosimy się w czasie do 1900 roku. Jak się żenić – to się żenić!

Zobacz więcej…

Spotkanie przy albumach „Krakowiacy, Lachy, Górale – stroje wsi małopolskiej” – promocja tomu „Krakowiacy Zachodni”

7 mar, 2022
, , , , , , ,

biało-czwerony plakat, w tle tors kobiety w stroju krakowskim, napis na plakacie: krakowiacy, lachy, górale - stroje wsi małopolskiej

Dyrektor Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu Andrzej Zarych, Wójt Gminy Zielonki Bogusław Król oraz Dyrektor Biblioteki Publicznej w Zielonkach Mariusz Zieliński mają zaszczyt zaprosić na spotkanie promujące tom I serii albumów etnograficznych „Krakowiacy, Lachy, Górale – stroje wsi małopolskiej” zatytułowany „Krakowiacy Zachodni”, które odbędzie się Centrum Integracji Społecznej w Zielonkach (ul. Galicyjska 17A) w piątek 18 marca 2022 r. o godz. 18:00.

Zobacz więcej…

Krajobraz – ludzie – kultura, czyli zielonecki folklor w fotograficznym kadrze

20 sty, 2022
, , , ,

Pan Ryszard Cabała stoi pomiędzy skrzynią krakowską a za nim znajdują się zdjęcia wystawy; w tle ozdoby świąteczne i rośliny

W sobotni karnawałowy wieczór, 15 stycznia, zgromadzeni w holu Biblioteki Publicznej w Zielonkach mieli okazję uczestniczyć w uroczystym otwarciu wystawy fotograficznej zatytułowanej „Krajobraz – ludzie – kultura. Plenery Izby Regionalnej w Zielonkach 2016-2021”.

Zobacz więcej…

Tradycja hafciarska Zielonek

17 gru, 2021
, , , , , , , , , ,

Zofia Bęben z Pękowic w stroju krakowskim Zofia Bęben z Pękowic

Niniejszy album poświęcony został tradycji hafciarskiej pielęgnowanej z powodzeniem po dziś dzień w regionie Zielonek. Haft jako główny element bogatej ornamentyki zarówno strojów ludowych jak i przedmiotów codziennego użytku, nie tylko je zdobi, ale również stanowi o ich przynależności do danej grupy etnograficznej, stając się niejako jej wizytówką. Pierwotnie przyjmował dość proste, nieskomplikowane wzory, by z czasem tworzyć bardziej złożone, wielobarwne kompozycje roślinne lub geometryczne.

Zobacz więcej…

Święty Andrzej ci ukaże, co ci los przyniesie w darze

30 lis, 2021
, , , , , ,

zdjęcie 4 Pań w strojach krakowskichW sobotni wieczór, 27 listopada, w siedzibie OSP w Cianowicach miało miejsce spotkanie andrzejkowe Kół Gospodyń Wiejskich działających na terenie Powiatu Krakowskiego: KGW w Owczarach i KGW „Przyjaciele Brzozówki” w Brzozówce z gminy Zielonki oraz KGW w Cianowicach z gminy Skała, którym Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Zielonki podsumowywało projekt „Koła Gospodyń Wiejskich – odnajdywanie tradycji”.

Zobacz więcej…